Kolkata - Kali Puja - Kalighat temple

Op de dag dat de rest van India Diwali viert, vindt in Kolkata eveneens het festival Kali Puja plaats.

Kali is een godin uit het hindoeïsme en is één van de drie vrouwen van de god Shiva. Kali ziet er afschrikwekkend uit. Ze is zwart of blauw, heeft wijd opengesperde ogen en steekt haar tong uit. Ze heeft vier armen. Meestal houdt ze in één van die armen een zwaard en in een andere een afgehakt hoofd. Ze wordt afgebeeld in ofwel een danspose ofwel met één voet op haar neergevallen echtgenoot Shiva (vrouwen baas!). Ze draagt een halssnoer met daaraan 51 mensenhoofden.

Puja is het ritueel vereren van afbeeldingen van goden. Voor Kali Puja worden in Kolkata overal schrijnen gebouwd met daarin beelden van Kali. Kleurrijk, veel, indrukwekkend, waar halen ze het geld om dat allemaal te doen?

The making of...

Dé belangrijkste Hindoe-tempel in Kolkata is de Kalighat Tempel. De tempel is, zoals de naam al doet vermoeden, opgedragen aan de godin Kali. De stadsnaam Kolkata zou ook een verbastering zijn van het woord kalighat.

Als niet-hindoes werd ons de toegang tot de tempel verboden. Ik heb hier eens over nagedacht. Eigenlijk zijn het Christendom en het Boeddhisme erg open godsdiensten op dat gebied. Alle mensen mogen in alle kerken of tempels binnen. Dat is niet het geval bij het Hindoeïsme, noch bij de Islam. Is dat niet jammer? Ik vraag me af wat de ratio daarachter is. Naar mijn gevoel creëert het zoiets al 'wij tegen zij'.

Dan maar wat foto's opsnorren... Daarop kan je zien dat het godsbeeld er erg modern uitziet:

Omdat het de dag was van Kali Puja, kon je er over de koppen lopen. Gelovigen stonden in meterslange rijen aan te schuiven om de tempel in te kunnen. Ik vind het ongelofelijk dat mensen hier zin in kunnen hebben... uren aanschuiven! 

Een 'priester' leidde ons rond. We kregen onder andere de offerplaats (Bhali Peet) te zien waar geitjes met één slag van een zwaard onthoofd werden. Vegetariërs kunnen er ook kokosnoten offeren.  Dat laatste zou ook meer voor mij weggelegd zijn, moet ik toegeven. Heb toch een beetje medelijden met de beestjes als ik ze zo zie staan...

Vervolgens gingen we naar Kundupukur, het 'bad' aka een waterreservoir waar de hindoes een religieus bad kunnen nemen. Het zou gevuld zijn met water van de Ganges. Mensen trachtten zich erin te wassen met zeep, maar dat bleek niet toegelaten te zijn.

De priester deed een kleine puja voor ons bij het Ganesh-beeld dat bij het bassin stond.

We kregen een boek voorgelegd waarin schenkingen genoteerd werden. Zogezegd zouden voorgangers enkele duizenden roepies geschonken hebben aan de tempel, yeah right. We hadden het al voelen aankomen (zoals ik vaak zeg tegen mijn twee meiden: 'niets is gratis in het leven, ook niet een gratis rondleiding dus...) maar verkozen eerder te doneren in het Moeder Teresa huis voor de stervenden.

Dit tehuis is gelegen vlak naast de tempel. Belangrijke tempels trekken namelijk altijd veel armen en zieken aan.

Bedelaars nabij het moeder Teresa huis voor de stervenden, later bleek dat ze aan het wachten waren op een maaltijd die gratis werd uitgedeeld.

Naast armen, eenzamen en zieken trekt de tempel ook mensen aan die terminaal ziek zijn. Moeder Teresa wou deze mensen op zijn minst een bed geven en gezelschap, en zo ontstond het huis voor de stervenden. Ook mensen die andere verzorging of medicatie nodig hebben, komen er om hulp vragen. Het huis draait op vrijwilligers die soms, net als moeder Teresa, hun leven geven aan het helpen van deze noodlijdenden. We brachten een bezoekje en waren erg aangedaan door wat we zagen. Hoe kan het ook anders... Wat een miserie is er toch in de wereld. Wat een geluk hebben wij, niet in deze armoede geboren te zijn.

Het einde van onze vooral erg indrukwekkende en emotionele reis is nabij. Op onze weg terug naar huis zien we nog de religieuze winkels en stalletjes waar gelovigen hun waren kopen om aan puja te doen:

 poeders voor de tikka

 bloemen om te offeren

 wierook, kokosnoten,...

puja-moment

Kolkata aka Calcutta (deel 2)

De volgende ochtend lieten we ons afzetten aan een van de highlights van Kolkata, de 125 jaar oude wholesale flower market nabij de Howrah brug. Deze brug werd midden de vorige eeuw gebouwd en bestaat enkel uit staal en klinknagels. De Howrah brug zou de drukst gebruikte brug zijn ter wereld, en naast wandelaars ook door erg diverse voertuigen.

Omdat de festivals Diwali en Kali Puja er zaten aan te komen, was het extra druk op de bloemenmarkt. Het was dus wat stresserend uitkijken en opletten om Roos en Sam niet te verliezen. Maar het is prachtig om te zien!

Vlakbij de bloemenmarkt, aan de rivier, ligt de Armenian Ghat. De ghat werd in 1734 gebouwd door de van oorsprong Armeense Manvel Hazaar Maliyan om de Armeense schepen te faciliteren. Als je erin slaagt om bij zonsopgang ter plaatse te zijn, kan je er worstelaars en gymnasten gadeslaan. Wij verkozen eerst te genieten van een lekker ontbijt, en troffen er dus enkel badende mensen aan.

Ghat's zijn altijd erg interessant om te zien. Ze maken deel uit van het leven van de Indiër om te bidden, te baden, de vaat te doen, hun kleding te wassen enz. Daarom wandelden we door de stad om ook een bezoekje te brengen aan Baboo ghat. 

Door Kolkata wandelen is interessant maar zeer confronterend. Vaak kan je niet op de voetpaden lopen omdat ze eenvoudigweg bewoond zijn door daklozen die er permanent een sloppenwoning of tent hebben gebouwd. Maar ook doordat de voetpaden vol liggen met menselijke uitwerpselen. Slechts 47% van de Indiase huishoudens beschikt over een toilet. En daar zitten ook de toiletten inbegrepen die niet voorzien zijn van stromend water. De mensen die leven in de straten van Kolkata hebben er uiteraard helemaal geen, en dat is dus duidelijk te zien. Erg schrijnend. In India beschikken meer mensen over een GSM dan over een toilet! In een rapport van de WHO en UNICEF staat, dat in India 626 miljoen mensen doen aan zoals ze zeggen 'open defecation'. Ter vergelijking, in bijvoorbeeld Ethiopië zijn dat er 40 miljoen.

 De gemiddelde snelheid die treinen halen in India ligt net boven de 40km/uur. Hier zie je hoe dat komt: mensen 'wonen' quasi op de sporen. 

 Op sommige plaatsen in Kolkata zag je een leiding waar stromend water uitkomt en mensen zich komen wassen, net zoals dit meisje met haar kleine broertje. Onbegrijpelijk is ook, dat er aan deze leidingen niet eens kranen voorzien zijn. Het water blijft dus maar stromen!

 Deze mensen wonen op de stoep in de straten van Kolkata. Ze hebben er 'permanent' hun tent opgeslagen. Hier zie je hen koken op een zelfgemaakt klei-fornuisje. Hun kippen scharrelen rondom hen.

 Deze jongen, ik schat zo rond de 12 jaar oud, zoekt plastic tussen het verschrikkelijk stinkende vuil dat hier gestort werd. Hij stopt het in de witte zak die je rechts op de foto kan zien en krijgt hier dan een zeer kleine som geld voor van mensen die het recycleren. Veel straatkinderen trachten op deze manier te overleven.

Baboo Ghat werd gebouwd ten tijde van Brits-Indië in 1830. Het paviljoen heeft Dorische zuilen en lijkt daarom op een Grieks monument. 

Aan de ghat wordt erg veel gebeden, je vindt er vele priesters waarbij je tegen betaling 'puja' kan doen.

 Hanuman

Puja 

Baden met een plaaster aan je arm, niet heel praktisch, lijkt me.

We wandelden, met erg jammerende meisjes die er al lang schoon genoeg van hadden, verder richting het gerechtsgebouw. 

Een indrukwekkend gebouw. We bezochten het ook, maar mochten binnen geen foto's nemen. Al zou het spectaculaire beelden hebben opgeleverd. Man man man, wat een puinhoop is het daarbinnen! Zalen met stapels en stapels stoffige dossiers in kasten, maar ook op de grond!

Als je door Kolkata wandelt, kan je de grandeur van weleer hier en daar nog voelen. Het is enkel de vraag hoe lang nog, want vele gebouwen zijn in staat van verval.

 Als de postbode er maar aan uit kan...

 Het prachtige interieur van een boekenwinkel

 Metropolitan building dat als een soort shopping centrum fungeerde tijdens de periode van Brits-Indië. Het werd gebouwd in het begin van de 20ste eeuw.

We passeerden langs de jaren-50-stijl Elite cinema en dwongen er een persoonlijke rondleiding af. (Maar hij is lang niet zo mooi als Cinema Plaza in Duffel!!!)

Vervolgens aten we onze picknick op in The Indian coffee house in College Street. Dit 'koffiehuis' ligt in de meer academische wijk van Kolkata. Je kan er terecht voor een waterige koffie en Indiase snacks. Boeiend om te zien daar, waren de vele boekenwinkeltjes die me wat deden denken aan die langs de Seine in Parijs.

Het koffiehuis wordt vooral gefrequenteerd door studenten, maar ook door oudgedienden die er een beetje komen kletsen, discussiëren en filosoferen.

En toen het grote hoogtepunt van de dag voor de kinderen: de terugkeer naar het hotel.

Tot zo ver deel 2 van onze trip naar Kolkata. In deel 3 zal ik jullie nog vertellen over de Kali tempel en Kali Puja.